Bądź na bieżąco - RSS

Człowiek zbuntowany i człowiek pokorny wobec Boga. Przedstaw obie postawy odwołując się do wybranych utworów literackich – prezentacja maturalna

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 2 kwietnia 2011

Czymże jest bunt? Niełatwym jest niestety konkretne sprecyzowanie istoty tego pojęcia. Różne są bowiem przyczyny i okoliczności, które decydują, iż ludzie decydują się go wznieść. Ważne jest jednak, iż bunt wpisany jest w naturę człowieka, który ciągle próbuje doskonalić zastaną przez siebie rzeczywistość. Podstawą buntu jest zawsze sprzeciw wobec czegoś potężnego. Jedni przeciwstawiają się władzy, inni społeczeństwu, sytuacji politycznej, złemu losowi lub Bogu, ale zawsze jest to niezgoda na jakąś część otaczającej ich rzeczywistości. Prawdziwi buntownicy to indywidualiści i naprawdę silne jednostki, bo tylko tacy ludzie są w stanie iść pod prąd i realizować swoją konieczność z uporem. W historii ludzkości swój ślad pozostawiło wie [...]   więcej »

Tagi: , , , , , , , , , ,

Jan Kochanowski biografia krótka

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 26 marca 2011
Jan Kochanowski (1530 – 1584) urodził się w Sycynie w Radomskiem, studiował w Akademii Krakowskiej, był słuchaczem uniwersytetów w Królewcu i w Padwie, skąd w 1558 roku powrócił do kraju. Został uhonorowany tytułem sekretarza królewskiego. W 1570 roku osiadł na stałe w Czarnolesie. W pięć lat później ożenił się z Dorotą Podlodowską. W 1578 lub 1579 roku przeżył śmierć młodszej córki, Urszuli, a między 1580 a 1583 starszej, Hanny.Kochanowski reprezentował typ tzw. poety uczonego. W swoich studenckich czasach zetknął się z humanistycznie ukierunkowanym studium łaciny, greki i hebrajskiego. Niepokoje wyznaniowe uczuliły pisarza na zagadnienia religijne, ale nie zmieniły go w innowiercę, co byłoby sprzeczne z postawą chrześcijańskiego humanisty. St [...]   więcej »
Tagi: ,

Postawa ideowa i dokonania artystyczne Jana Kochanowskiego

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 19 lutego 2011

Jan Kochanowski swoją postawę ideową nawiązującą do filozofii antycznej i chrześcijańskiej najpełniej wyraził w pieśniach. Na przykład „Pieśń IX” (Chcemy sobie być radzi) zawiera wiele nawiązań do stoicyzmu i epikureizmu. Poeta przybiera w nich postawę mędrca, człowieka który wie, jak żyć i daje rady innym. Zaleca, by cieszyć się codziennymi przyjemnościami i nie zaprzątać sobie głowy odległą przyszłością.
Wszystko co spotyka człowieka na ziemi dzieje się z bożego wyroku i jest nieodwracalne. Wobec zmienności losów należy zachować spokój, a za jedyną i stałą wartość należy uznać cnotę. Pogląd ten przedstawia poeta także w „Pieśni XXV”:

„Czego chcesz od nas Panie za Twe hojne dary
Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary (…)”

Tu zbiorowy podmiot liryczny, czyli wszyscy ludzie kieruje [...]   więcej »

Tagi:

Jan Kasprowicz “Hymny” opracowanie

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 17 lutego 2011

„Hymny” Jana Kasprowicza na tle poznanej dotąd poezji hymnicznej.

W literaturze Młodej Polski już od pierwszych wystąpień programowych aż po dzieła powstające u progu pierwszej wojny światowej – toczyła się dyskusja na temat fundamentalnych wartości. Najczęściej poruszaną sprawą staje się znów, jak w epoce romantyzmu, relacja: człowiek – Bóg. Zainteresowanie różnie pojmowaną problematyką religijną jest charakterystyczne dla całej literatury europejskiej końca XIX i początków XX wieku, pojawiało się również często w epokach poprzednich.

W cyklu „Hymnów” Jana Kasprowicza powstałych w 1902 roku (część I: „Ginącemu światu”, część II: „Salve Regina”) przewija się wiele motywów związanych właśnie z problematyką religijną: człowiek zmagający się z bezsensem swojej [...]   więcej »

Tagi: , , ,

Świat Sarmatów w literaturze polskiej – prezentacja maturalna

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 28 stycznia 2011

Termin „sarmatyzm” pojawił się w połowie lat 60. XVIII w. Oświecenie nadało mu zabarwienie negatywne określając nim karykaturę przedstawicieli zdegenerowanej już ówcześnie tradycyjnej kultury szlacheckiej. Dla ideologów wczesnej fazy oświecenia sarmatyzm oznaczał zaściankowość i ciemnotę, odgrodzenie się od głównych nurtów kultury europejskiej i rytmu jej przemian, megalomanię i ksenofobię, pieniactwo i warcholstwo. Sarmatyzm wyrósł z zainteresowania genealogią Słowian, zwłaszcza w dobie renesansu, w wyniku budzącej się samoświadomości różnych narodów i kultur narodowych. Rzeczpospolita była wówczas narodem wielojęzycznym i wielowyznaniowym. Potrzebowała zatem ideologii wspólnej, ideologii więzi i porozumienia, mitu, czyli zrytualizowanego wzo [...]   więcej »

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

Jan Kochanowski – Serce roście

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 23 stycznia 2011

Poetyckie rozważania o życiu w pieśni J. Kochanowskiego „Serce roście...”

Utwór rozpoczyna opis rozkwitającej przyrody wiosennej. Jeszcze do niedawna wszystko było skute lodem, teraz natura budzi się do życia. Przyroda maluje świat różnymi kolorami. Ten krótki opis jest tylko tłem do wypowiedzenia myśli o ludzkim życiu.

Zmiany w przyrodzie przypominają nam, że nie ma nic trwałego. Człowiek musi zachować równowagę duchową. W utworze zawarta jest refleksja o ludzkim życiu. Największą wartością człowieka jest czyste sumienie, ono dostarcza radości i zapewnia spokój. Człowiek dręczony niepokojem nie potrafi cieszyć się z tego, co posiada.

Pieśń kończy apostrofa skierowana do „dobrej myśli”. Podmiot liryczny uważa, że radość gości wszędzie tam, gdzie żyją ludzie uczciwi, nieza [...]   więcej »

Tagi: ,

Jakie wartości dostrzega Jan Kochanowski w życiu na wsi?

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 stycznia 2011

Pieśń Kochanowskiego „Serce roście...” rozpoczyna opis rozkwitającej przyrody wiosennej. Natura budzi się do życia, maluje świat różnymi kolorami. Zmiany w przyrodzie przypominają, że nie ma nic trwałego. Człowiek musi zachować równowagę duchową.

Największą wartością jednostki jest uczciwość (czyste sumienie). Ona dostarcza radości, jest bogactwem, zapewnia spokój. Człowiek dręczony niepokojem nie potrafi cieszyć się z tego, co posiada. Pieśń kończy apostrofa skierowana do „dobrej myśli”. Podmiot liryczny uważa, że radość gości wszędzie tam, gdzie żyją ludzie uczciwi. Równie dobrze może być to pałac, jak i ubogie mieszkanie.

Pochwałę życia wiejskiego znajdujemy także w „Pieśni świętojańskiej o sobótce”. Sobótka to zabawa wiejska będąca pozostałością po pogańskim obrządku ku czci [...]   więcej »

Tagi: , ,

Jan Kochanowski fraszki opracowanie

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 stycznia 2011

Bogactwo treści i form fraszek Jana Kochanowskiego.

Fraszka „Na zdrowie” przypomina o wielkiej wartości w życiu człowieka jaką jest zdrowie. Żadne inne wymierne dobra – bogactwo, sława, klejnoty, młodość, uroda nie przewyższą dobra jakim jest „zdrowie”.

Fraszka „Na dom w Czarnolesie” przynosi charakterystykę podstawowych ideałów życiowych człowieka renesansu. Są to przede wszystkim: czyste sumienie, zdrowie, ludzka życzliwość, skromność obyczajów.

We fraszce „O żywocie ludzkim” zadumany nad sensem życia poeta, porównuje je do teatru marionetek, w którym wszystko jest ulotne i przemijające.

Fraszka „Na lipę” jest hołdem dla ukochanego drzewa, pod którego konarami tworzył poeta wiersze. Wychwala przymioty drzewa: cień, chłód, miłą woń, miejsce odpoczynku.

Fraszka „O miłości” opowiada o nie [...]   więcej »

Tagi: ,

Stosunek Jana Kochanowskiego do świata i Boga

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 stycznia 2011

Na podstawie znanych pieśni określ stanowisko Jana Kochanowskiego do świata i Boga.

Jan Kochanowski zawsze krytykował tzw. fałszywą pobożność. Ukazuje to we fraszce „Na nabożną”. On sam bardzo gorliwie wierzył w Boga.

Zapisał się też Kochanowski w dziejach literatury polskiej jako piewca ojczyzny. Zarówno we fraszkach, jak i pieśniach przewija się imię Rzeczypospolitej, której dobro stawia poeta na pierwszym miejscu. Polityka powinna być nieodłączna od etyki, bowiem najmocniejszą stroną państwa jest moralność jego obywateli. Twórczość religijna Kochanowskiego przetrwała do naszych czasów. Zatem „nie wszystek” umarł poeta w pieśni „Kto się w opiekę”. Była ona śpiewana przez wieki, w czasach niewoli, zaborów i wojen. Także dzisiaj dodaje ufności w Bożą pomoc w trudnych chwilach. Inn [...]   więcej »

Tagi: , ,

Nawiązania do twórczości Jana Kochanowskiego

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 stycznia 2011

Tradycje poezji czarnoleskiej w wybranych utworach literatury polskiej.

Jan Kochanowski zawsze marzył o „dobrej sławie”. Nieśmiertelność u potomnych zapewniły mu niemal wszystkie utwory. Wiele uniwersalnych refleksji, mądrości wspartej filozofią antyczną przetrwało do początku XXI wieku.

Trwałe oddziaływanie poezji Kochanowskiego na pokolenia poetów późniejszych było wynikiem żywego kultu jego osoby i twórczości. Zjawisko to zostało spotęgowane w w. XIX, a przyczyniły się do tego próby pisarzy, którzy umiłowanego poetę usiłowali ukazać na scenie czy przede wszystkim – na kartach powieści.

Z dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych poetów podejmujących dialog z kulturowym dziedzictwem renesansu na szczególną uwagę zasługują: Julian Tuwim, Leopold Staff i Bolesław Leśmian. Swoje wiers [...]   więcej »

Tagi: , , ,