Bądź na bieżąco - RSS

  • Wypracowania

Poezja dwudziestolecia międzywojennego opracowanie

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 24 lutego 2011

„Byłaś, Poezjo, teatralną grą,
Miałaś swe stałe, stare rekwizyty,
Lecz oto moce niesłychane prą,
I śpiew Powszechny bije pod błękity!
(…) Idziesz, Poezjo Nowa! Jak przed burzą,
Duszno nam… Czujem, że się chwila zbliża”.

Tak w 1918 roku w wierszu „Poezja” prorokował Julian Tuwim. Nadchodzi nowa poezja i „będzie Nowych Zdarzeń protoplastą” – czy stało się tak rzeczywiście?

Poeci dwudziestolecia międzywojennego reprezentowali różnorodne postawy artystyczne: od skrajnie awangardowych, buntowniczych – po tradycjonalistyczne, odwołujące się do dorobku kultury polskiej. Te zjawiska literackie w prozie, poezji i dramacie stanowią oryginalny i nowatorski wkład w rozwój literatury polskiej.

I tak – do tradycji odwoływali się głównie Leopold Staff oraz Bolesław Leśmian, poeci którzy debiutow [...]   więcej »

Tagi: , , , , , , , , , , , , , ,

Fakty z życia i twórczości Adama Mickiewicza

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 23 lutego 2011

Adam Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798 roku w Zosiu koło Nowogródka, zmarł 6 czerwca 1855 roku w Konstantynopolu. Po ukończeniu szkół dominikańskich w 1815 roku wstąpił na uniwersytet w Wilnie, gdzie zdobył wykształcenie w zakresie filologii klasycznej, literatury ojczystej i historii. Od września 1819 roku objął posadę nauczyciela szkoły średniej w Kownie. Należał wtedy do Towarzystwa Filomatów i Filaretów i z tego powodu został osadzony w więzieniu. Następnie zesłano go do Rosji, gdzie poznał wielu wybitnych tamtejszych pisarzy. W 1829 roku znalazł się w Niemczech, a następnie w Rzymie. W kwietniu 1831 roku wyruszył przez Genewę i Paryż do Wielkopolski, którą opuścił w marcu 1832 roku po czym przez Drezno udał się do Paryża. Tam ożenił się [...]   więcej »

Tło historyczne „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 lutego 2011

Tło historyczne i wymowa polityczna „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Geneza utworu.

Pierwsze wydanie „Pana Tadeusza” opublikowano w 1834 roku w Paryżu. Przyczyny powstania dzieła:
- rozczarowanie poety do emigracji, w której pokładał on wielkie nadzieje uzyskania pomocy w odzyskaniu niepodległości przez Polskę,
- wielka tęsknota za ojczyzną i pobyt Mickiewicza przez 10 miesięcy 1831 roku w Poznańskiem, gdzie poeta na nowo zetknął się z obyczajami polskimi.
Początkowo Mickiewicz chciał stworzyć niewielki utwór sielankowy, lecz w czasie pracy rozrósł się on do wielkości epopei.
Akcja rozgrywa się na Litwie, w Soplicowie, w czasie przemarszu wojsk napoleońskich na Moskwę i trwa przez pięć sierpniowych dni 1811 roku, a od księgi X do XII półtora dnia na wiosnę 1812 roku.

Wątki tematyczne w [...]   więcej »

Działalność polityczna i naukowa Adama Mickiewicza

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 lutego 2011

Adam Mickiewicz po ukończeniu szkół dominikańskich w Nowogródku wstąpił w 1815 roku na uniwersytet w Wilnie, gdzie uzyskał znakomite wykształcenie w zakresie filologii klasycznej, literatury ojczystej i historii. Od września 1819 r. pracował jako nauczyciel w szkole średniej w Kownie, należąc w tym okresie do Towarzystwa Filomatów i Filaretów. W 1839 roku objął w Lozannie katedrę profesora literatury rzymskiej, a w latach 1840 – 1844 piastował urząd profesora w katedrze literatur słowiańskich, utworzonej w College de France. Zetknął się tam z Tobiańskim, który przybył do Paryża z Litwy. W lutym 1848 roku przebywał w Rzymie, gdzie zorganizował ochotniczy legion polski. Poeta wrócił do Paryża, aby podjąć kolejną akcję polityczną. Wraz z grupą przeds [...]   więcej »

Ocena społeczeństwa polskiego w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 21 lutego 2011

Akcja „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego toczy się przez jedną weselną noc w domu Włodzimierza Tetmajera. Spotykają się tu ze sobą dwa światy: chłopi i przybyła z miasta inteligencja. Te dalekie sobie, wzajemnie obce, nie związane na co dzień, w tę noc wesela literata z Krakowa z wiejską dziewczyną mieszają się w krótkim obcowaniu, w tańcu, rozmowach. W większości scen przeważają dialogi budowane za zasadzie przeciwstawienia inteligencji miejskiej chłopstwu. Charakterystyczna jest tu przemienność subtelności i prostoty, żartu i dowcipu oraz zadumy czy posępności. Niemałą rolę odgrywa tu także bogata indywidualizacja języka w dialogach. Praktycznie każda postać dramatu mówi językiem własnym, mową takiego, a nie innego środowiska.

Pierwszy akt napisany jest w konwencji komedii realistycznej. [...]   więcej »

Tagi: , ,

Postawa ideowa i dokonania artystyczne Jana Kochanowskiego

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 19 lutego 2011

Jan Kochanowski swoją postawę ideową nawiązującą do filozofii antycznej i chrześcijańskiej najpełniej wyraził w pieśniach. Na przykład „Pieśń IX” (Chcemy sobie być radzi) zawiera wiele nawiązań do stoicyzmu i epikureizmu. Poeta przybiera w nich postawę mędrca, człowieka który wie, jak żyć i daje rady innym. Zaleca, by cieszyć się codziennymi przyjemnościami i nie zaprzątać sobie głowy odległą przyszłością.
Wszystko co spotyka człowieka na ziemi dzieje się z bożego wyroku i jest nieodwracalne. Wobec zmienności losów należy zachować spokój, a za jedyną i stałą wartość należy uznać cnotę. Pogląd ten przedstawia poeta także w „Pieśni XXV”:

„Czego chcesz od nas Panie za Twe hojne dary
Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary (…)”

Tu zbiorowy podmiot liryczny, czyli wszyscy ludzie kieruje [...]   więcej »

Tagi:

Czesław Miłosz Oeconomia divina interpretacja

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 18 lutego 2011

Wiersz „Oeconomia divina” pochodzący z tomu „Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada” z roku 1974 ukazuje obraz świata, pozostawionego bez nadzoru Boga:

„Bóg (…)
Najdotkliwiej upokorzy ludzi,
Pozwoliwszy im działać jak tylko zapragną…”.

Świat taki pełen jest moralnego i duchowego zamętu. Gubi się w nim gdzieś sens i realność:

„Z drzew, polnych kamieni, nawet cytryn na stole
Uciekła materialność i widmo ich
Okazywało się pustką, dymem na kliszy”.

Ludzie, utraciwszy wiarę w wartości przekazane im przez Wszechmogącego, skazali samych siebie na unicestwienie. Ostatnie wersy utworu nawiązują do biblijnej wizji Sądu Ostatecznego. Nagi tłum oczekuje jednakże daremnie dnia Sądu, ponieważ ciało pozbawione duszy nie może zostać zbawione:

„Za mało uzasadnione
Były praca i odpoczynek
I twarz i włosy i bi [...]   więcej »

Tagi: ,

Czesław Miłosz Sroczość interpretacja

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 18 lutego 2011

„Sroczość” pochodzi z tomu „Król Popiel i inne wiersze” wydanego w roku 1962. Wiersz Czesława Miłosza może wydawać się na pierwszy rzut oka utworem niezupełnie poważnym. Powagę wzbudza dopiero, pojawiające się w ostatnim wersie filozoficzne odwołanie do „sporu o uniwersalia”. Ta zaskakująca aluzja poddaje poszukującemu czytelnikowi klucz do interpretacji wiersza. Miłosz stawia pytanie – czy pojęciu ogólnemu, takiemu jak na przykład „sroczość”, odpowiada w przyrodzie coś, co rzeczywiście istnieje, czy może jest to jedynie wyraz, forma językowa? Poeta zapytuje czy „srocze serce”, „włochate nozdrze nad dziobem” stanowią wystarczające przesłanki, by utworzyć nową nazwę. Okazuje się, że każdy byt, który chcemy opisać poddajemy aut [...]   więcej »

Tagi: ,

Czesław Miłosz Piosenka o porcelanie interpretacja

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 18 lutego 2011

„Piosenka o porcelanie” – ten wiersz Czesława Miłosza pochodzi z tomu „Światło dzienne” z 1953 roku. Dwa pojęcia podane w tytule: piosenka i porcelana określają znaczenie i sens wiersza. Piosenka ogólnie uważana za gatunek lekki jest czymś radosnym, beztroskim. Porcelana kojarzy się z kruchością, sztuką, artystą. Tak więc już sam tytuł sugeruje, że będziemy mieli do czynienia z utworem lekkim, mówiącym o pięknie i zachwycie nad sztuką.

To wrażenie potęguje dobór słów jakimi poeta opisuje świat przedstawiony w wierszu. Nie stosuje brutalizacji języka, często za to pojawiają się zdrobnienia (jutrzenka, wietrzyk, rzeczka, spodeczki, uszka). Miłosz niczym malarz sięga po jasne kolory i światło (różowe spodeczki, kwieciste filiżanki, świecidełka).

Estetyzowanie to służy poecie do przekazania [...]   więcej »

Tagi: ,

Jan Kasprowicz “Hymny” opracowanie

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 17 lutego 2011

„Hymny” Jana Kasprowicza na tle poznanej dotąd poezji hymnicznej.

W literaturze Młodej Polski już od pierwszych wystąpień programowych aż po dzieła powstające u progu pierwszej wojny światowej – toczyła się dyskusja na temat fundamentalnych wartości. Najczęściej poruszaną sprawą staje się znów, jak w epoce romantyzmu, relacja: człowiek – Bóg. Zainteresowanie różnie pojmowaną problematyką religijną jest charakterystyczne dla całej literatury europejskiej końca XIX i początków XX wieku, pojawiało się również często w epokach poprzednich.

W cyklu „Hymnów” Jana Kasprowicza powstałych w 1902 roku (część I: „Ginącemu światu”, część II: „Salve Regina”) przewija się wiele motywów związanych właśnie z problematyką religijną: człowiek zmagający się z bezsensem swojej [...]   więcej »

Tagi: , , ,