Bądź na bieżąco - RSS

Szekspir Makbet opracowanie

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 stycznia 2011   |   Liczba słów: 649

Makbet Szekspira jako tragedia namiętności i ambicji ludzkiej.


„Makbet” jest jedną z najkrótszych sztuk Szekspira. W sposób zwięzły, z wielką oszczędnością środków osiągnął w niej autor tak świetne przedstawienie tematu, że utwór należy do najlepszych w jego twórczości.

Autor Makbeta, angielski poeta, dramatopisarz i aktor William Shakespeare, urodził się w 1564 r. w miasteczku Stratford nad rzeką Avon. Uczył się w miejscowej szkole, która dała mu całkiem solidny zasób wiedzy. Szekspir nie odbywał już potem żadnych studiów wyższych, pracował jako samouk. Bardzo pociągały go teatry, z biegiem czasu zaczął próbować swych sił w pisaniu sztuk teatralnych. Ogółem napisał on 37 utworów dramatycznych. Dokładna data powstania „Makbeta” nie jest znana, przypuszcza się, iż powstała około 1606 roku.

„Makbet” jest tragedią polityczną i osobistą tragedią bohaterów. Jest to równocześnie sztuka o stosunku człowieka do zła istniejącego w świecie, o uleganiu złu i wynikającej stąd zagładzie. Mordercze plany nie tkwią wyłącznie w samym bohaterze, zachętę do zbrodni otrzymuje Makbet z zewnątrz – od trzech wiedźm. Treść tragedii jest bardzo złożona, nie sposób opisać jej w kilku zdaniach. Spróbuję to uczynić jak najbardziej zwięźle i przejrzyście.

Na początku słyszymy o Makbecie jako o człowieku uczciwym – dzielnym wojowniku i wiernym poddanym. Jest on jednak ambitny, żądny zaszczytów i władzy, dlatego wróżba czarownic zapada głęboko w jego świadomość. Zbrodnicze myśli nurtują od początku samego bohatera, ale podsyca je i umacnia jego żona. Po spełnieniu morderstwa Makbetowi nie starcza siły woli, dręczą go wyrzuty sumienia, żałuje swojego haniebnego czynu. Dalsze krwawe czyny Makbeta i tyrania wobec poddanych dowodzą tego iż, ma on świadomość swojego zmarnowanego życia. Makbet, chcąc dowiedzieć się co go jeszcze czeka udaje się do wiedźm, które udzielają mu zagadkowej odpowiedzi. Ostatnie sceny pokazują spełnienie wróżby czarownic i opuszczenie Makbeta przez wszystkich w jego ostatnich godzinach. Omówioną sztukę każdy może interpretować inaczej. Oto moje wyjaśnienie tekstu.

Tragedia o „Makbecie” jest przede wszystkim pouczeniem dla sprawujących władzę. Szekspir żył w czasach monarchii absolutnej. Obywatele popierając tę monarchię nie pragnęli rządów tyrana, lecz człowieka miłującego ludzkość i sprawiedliwość. Te cechy miały według ówczesnych pisarzy humanistycznych zasadnicze znaczenie. Jeżeli władca był zły, całe państwo pogrążało się w otchłań zbrodni i bezprawia. Stąd pełno w renesansowej literaturze upomnień ze strony humanistów pod adresem władców. Mamy je np. w wypowiedzi chóry „Odprawy posłów greckich” Kochanowskiego, zaczynającej się od słów: „Wy, którzy Pospolitą Rzeczą władacie”. W „Makbecie” Szekspir chciał pokazać, że zbrodnicze czyny władcy zmuszają go do dalszych zbrodni, że przekształcają go w krwawego tyrana, że zło spada nie tylko na tego kto je popełnił, ale sprowadza cierpienia na cały naród. Po przeczytaniu sztuki można dojść również do innego wniosku, widząc w „Makbecie” po prostu historię pojedynczego człowieka, który uległ pokusom, zaprzedał się złym siłom i raz oddawszy się złu musi brnąć w nim coraz głębiej, aż do strasznego końca. Takie wyjaśnienie tragedii jest oczywiście bardzo uproszczone. Rozważając budowę „Makbeta” widzimy, że wszystkie sceny są dobrze rozplanowane oraz że zmienia się wciąż miejsce akcji, której czas rozłożony jest na kilkanaście lat. Wielu natomiast współczesnych Szekspirowi humanistów, bardzo ściśle trzymało się w swoich utworach dramatycznych – szczegółowych reguł wypracowanych przez autorów starożytnych.

Przy lekturze „Makbeta” zwrócić trzeba również uwagę na piękne szekspirowskie porównania i obrazy, wzięte z rozmaitych dziedzin życia ludzi i przyrody. Dzięki swej realności i prostocie języka przemawiają niezwykle silnie do wyobraźni. Widzimy tu więc np. obrazy groźne i ponure, odpowiadające ciemnym namiętnościom, jakie w tej sztuce miotają ludźmi i ich losami. Ogromną rolę w wywoływaniu nastroju grozy spełnia w „Makbecie” również przyroda. Splata się ona nierozłącznie z działaniami ludzkimi. Szekspir w swoim dziele pokazał w jaki sposób zło może opanować człowieka oraz do czego mogą doprowadzić zbyt wygórowane ambicje. Przestroga ta dotyczyła w szczególności królów, którzy przez swoje zachowanie i niegodziwe czyny mogli doprowadzić do upadku państwa.

To dzieło jest dla nas cenne nie tylko ze względu na piękno i mistrzostwo, ale również dlatego, że Szekspir pokazał w nim wiele postaci i sytuacji tak typowych dla tamtego okresu, że stały się one źródłem wiedzy dla przyszłych pokoleń.

Podobne wypracowania: