Bądź na bieżąco - RSS

Ocena emigracji polskiej w poemacie Słowackiego „Anhelli”

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 16 maja 2011   |   Liczba słów: 370

W sierpniu 1838 roku ukazał się w Paryżu drukiem „Anhelli”. Jest to jeden z utworów zaliczanych do największych osiągnięć Słowackiego. Nietypowość tego poematu polega na wprowadzeniu stylizacji biblijnej i symbolizmu. Niezwykłość utworu to również wyartykułowane odważnie przez autora krytyczne sądy o postawach politycznych i losach współczesnej emigracji oraz niezachwiane przekonanie o zwycięstwie rewolucji. Słowacki ukazał skłóconych oraz niszczących się wzajemnie przedstawicieli emigracji. Swoje przesłanie budował się nie na koncepcji narodu wybranego, którego celem jest cierpieć, zmartwychwstać i zbawić Europę, ale na silnej wierze w przyszły upadek monarchistycznego systemu i zagładę dawnego społeczeństwa. Był przekonany o zwycięstwie nowych sił społeczno - politycznych, których symbolem jest zjawiający się na końcu poematu rycerz z ognistym sztandarem.

W „Anhellim” stykamy się z koncepcją różnych kategorii duchów i ciągłego odradzania się poprzez reinkarnację oraz zagadnieniem relacji między ciałem i duchem. W poemacie władcą genezyjskich tajemnic jest sybirski Szaman. Na Syberii istnieją dwie płaszczyzny: śnieg i niebo. Słowacki uprawia swoistą sztukę malarską, wizyjną, upraszcza i schematyzuje tworząc wstrząsające kompozycje. Budzi w czytelniku grozę przedstawiając trzy krzyże z trupami czerniejące o północy wśród jaśniejących zorzą niebios, budzi także zachwyt świetlnością anielską ducha idącego po fali smugą księżycową. Poeta nie buduje właściwej dynamiki dziejących się wypadków, nie stosuje również „właściwych” dialogów. Są to jedynie słowa – symbole i znaki.

Połączenie sprawy religijnej i narodowej wyraziło się poprzez podstawową w życiu religijnym wszystkich wiar trójcę: kapłana, ofiary i rycerza. Szaman jest kapłanem na mojżeszową wiarę, a religię reprezentuje również zwycięski bojownik w końcowej fazie poematu. Najistotniejsze stało się więc przeżycie religijne, z którego wyrosły, nie tylko postaci Anhelliego, Szamana i Rycerza, lecz także Eloe i Elenai. Pierwsza z nich należy do aniołów, druga jest sybirską Marią Magdaleną. Przebiegają w nich dwa bieguny określające związek świata doczesnego i wyższego: jeden to padół biedy i grzechu, drugi niebiosa. Wyrażone tu zostały zarazem dwie idee naczelne chrystianizmu: idea zadośćuczynienia oraz pośmiertnego ukojenia. Anhelli na końcu utworu umiera wykonując swoje posłannictwo. Poemat ukazuje los narodu zgnębionego na trzech poziomach. Pierwszy z nich to piekło w podziemiach Sybiru, w którym cierpią i giną męczennicy, drugi to ziemia, teren słabości, grzechu i upadków zakończonych strasznym końcem świata dla zwyrodnialców. W sferze trzeciej, nadziemnej rozgrywają się dzieje ofiary religijnej, która ma przynieść zbawienie i umożliwić nadejście zmartwychwstania.

Podobne wypracowania: