Bądź na bieżąco - RSS

Nawiązania do twórczości Jana Kochanowskiego

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 22 stycznia 2011   |   Liczba słów: 291

Tradycje poezji czarnoleskiej w wybranych utworach literatury polskiej.

Jan Kochanowski zawsze marzył o „dobrej sławie”. Nieśmiertelność u potomnych zapewniły mu niemal wszystkie utwory. Wiele uniwersalnych refleksji, mądrości wspartej filozofią antyczną przetrwało do początku XXI wieku.

Trwałe oddziaływanie poezji Kochanowskiego na pokolenia poetów późniejszych było wynikiem żywego kultu jego osoby i twórczości. Zjawisko to zostało spotęgowane w w. XIX, a przyczyniły się do tego próby pisarzy, którzy umiłowanego poetę usiłowali ukazać na scenie czy przede wszystkim – na kartach powieści.

Z dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych poetów podejmujących dialog z kulturowym dziedzictwem renesansu na szczególną uwagę zasługują: Julian Tuwim, Leopold Staff i Bolesław Leśmian. Swoje wiersze starali się oni pisać, podobnie jak Kochanowski, językiem uczuć miłosnych, odtwarzającym przeżycia chwil radości i chwil zawodu czy rozczarowania, i to językiem prostym, a równocześnie wytwornym.

W wierszu „Urszula Kochanowska” Leśmian nawiązuje do klimatu trenów poprzez ukazanie postaci Urszulki w niebie. Urszula jest tu podmiotem lirycznym. Próba ukształtowania niebieskiego „pustkowia” na obraz i podobieństwo ziemskiego życia, rozczarowuje Urszulę, która przygotowywała się na spotkanie z rodzicami. Dzięki temu autor potęguje dramat śmierci opisany w trenach. Wrażenie to uwydatniają użyte środki stylistyczne takie jak: zdania wykrzyknikowe, pytające oraz epitety.

W wierszu Leopolda Staffa „Przedśpiew” podmiotem lirycznym jest człowiek, który w swoim życiu niejedno już przeszedł. Postawa tego człowieka, który jest „pogodny mądrym smutkiem” wypływa z doświadczeń i inspiracji filozoficznych Kochanowskiego, który wzorował się na poetach antycznych.

Wiersz Tuwima „Rzecz czarnoleska” mówi o twórczości Jana Kochanowskiego. Autor przypisuje jego poezji zadanie zadziwiania i wyzwalania ludzi od trosk. Dowodzi to tego, iż Tuwim wysoko cenił poezję Jana z Czarnolasu.

W przedstawionych tu trzech utworach, których autorzy starali się pisać tradycyjną poezją czarnoleską, zachowany został swobodny język. Dzięki temu te wiersze odznaczają się wprost mistrzowską precyzją i jasnością. Stanowią one dowód niegasnącego oddziaływania „muzy czarnoleskiej” w naszych czasach.

Podobne wypracowania: