Bądź na bieżąco - RSS

Cechy kultury i literatury barokowej

Kategoria: Język polski   |   Dodano: 19 listopada 2011   |   Liczba słów: 365
Barok – styl, okres oraz prąd artystyczno – literacki rozwinięty najwcześniej w połowie XVI wieku we Włoszech i Hiszpanii. W innych krajach przypada zazwyczaj na przełom XVI i XVII wieku i wiek XVII, w Polsce aż do połowy XVIII w.
Barok jest pierwszym kierunkiem i stylem, w którym odegrały ważną rolę tendencje charakterystyczne dla poszczególnych krajów i poszczególnych kultów narodowych np. barok hiszpański jest bardziej rozbudowany, francuski mniej dekoracyjny. Barok jest też pierwszym, w którym uczestniczą kręgi kulturowe dotychczas nieaktywne np. niektóre kraje ameryki łacińskiej.
Etymologia wyrazu „barok” związana jest najczęściej z portugalskim słowem „barocco” oznaczającym rzadką perłę o nieregularnych kształtach. Później słowo to weszło do terminologii historii sztuki i zaczęło oznaczać rozmaite przedmioty artystyczne o wyglądzie udziwnionym.
Podłoże społeczno – polityczne epoki baroku:
Światopogląd baroku – teocentryzm – powrót do średniowiecznego poglądu, iż Bóg jest jedyną i najwyższą wartością.
Kontrreformacja – jest to wznowiona działalność kościoła katolickiego skierowana przeciwko ruchom reformacyjnym (innowiercom) oraz założenie zakonu jezuitów, który zajmował się głównie wychowaniem młodzieży, zakładał szkoły, wydawnictwa itp.
Teorie filozoficzne rozwijające się we Francji i Anglii:
Kartezjusz – Rene Descartes (1596 – 1650) – francuski filozof, fizyk, matematyk, przedstawiciel racjonalizmu, głosił teorię podziału między duchem a materią, uznawał Boga za stwórcę świata i prawodawcę, który nie ingeruje już w sprawy ziemskie, autor słynnego przysłowia: „Myślę, więc jestem” potwierdzającego niezależność rozumu ludzkiego.
Blaise Pascal (1623 – 1662) – francuski uczony, filozof głosił zasadę rozdziału między rozumem a wiarą, twórca słynnej metafory „człowieka jako myślącej trzciny”, albowiem jest sprzeczne złączenie ducha z materią.
Barok w literaturze:
- łączenie wątków chrześcijańskich z mitologicznymi,
- dążenie do bogatej ornamentyki, przepychu i różności,
- pewne założenia stylu barokowego przeniknęły ze sztuki do literatury, której zadaniem stało się wywarcie wrażenia na człowieku, oszołomienie wyszukaną formą, błyskotliwym dowcipem, wyszukanym stylem, efektami malarskimi i muzycznymi,
- poezja baroku starała się oddać nurtujące człowieka nastroje, uzewnętrzniała uczucie niepokoju i walki wewnętrznej, zerwała z harmonią renesansowego wiersza, stosując w zamian wyszukane środki wyrazu jak: oksymoron, epitet sprzeczny, metonimia (zamiennia), peryfraza (omówienie), antyteza (zaprzeczenie tezy), hiperbola (wyolbrzymienie), gradacja (stopniowanie), inwersja (przestawnia), anafora (powtórzenie wyrazu na początku wersetu), epifora (powtórzenie wyrazu na końcu wersetu), paradoks (zaskoczenie, koncept, błyskotliwy pomysł), kontrast (przeciwieństwo), wykrzyknienie (akcentowane słowo), przerzutnia (przeniesienie zdania z jednego zdania do drugiego), elipsa (pominięcie słowa), makaronizm (wplatanie słów z języka obcego).

Podobne wypracowania: