Bądź na bieżąco - RSS

Sztuka renesansu w Polsce

Kategoria: Historia sztuki   |   Dodano: 3 marca 2011   |   Liczba słów: 341

Informacje ogólne - notatka.

Renesans pojawił się w Polsce najpierw w Krakowie, na dworze królewskim i wśród wyższego duchowieństwa. Był dyktowany chęcią odcięcia się od wpływów kulturalnych idących z Niemiec. Jako pierwsi przybyli do Polski Franciszek Włoch, zwany też Florentczykiem, po nim Bartłomiej Berecci – także Florentczyk. Nieco później pojawili się Jan Cyni ze Sieny i Jan Maria Padovano z Wenecji. Berecci obdarzony prawdziwym geniuszem, w Kaplicy Zygmuntowskiej przedstawił całą świetność rządów Zygmunta I. Wkrótce zaczęto coraz częściej wznosić kaplice grobowe – sławiące wielkość rodu, a zamki i kamienice zaczęto przebudowywać na pałace „włoskim kształtem”. Z Norymbergii sprowadzano brązy i obrazy, a z Brukseli arrasy.

Końcową fazę renesansu w Polsce stanowi manieryzm, który szybko opanował artystów włoskich, pracujących na terenie naszego kraju. Manierystami byli Jan Maria Padovano, Santi Gucci, z Polaków zaś Jan Michałowicz. Za szczytowy przejaw manieryzmu w Polsce uważa się kaplicę Firlejów w Bejscach z nagrobkiem tej rodziny, bogato zdobionymi kolumnami, klamrami. To bogactwo motywów nie ma nic jeszcze wspólnego z Barokiem. Jest bardziej wyrazem zamiłowania do ornamentacji niż do ornamentu. Natomiast renesans w Gdańsku, jak i renesans we Wrocławiu rozwijał się pod wpływem Niemiec i Niderlandów. Także w swoim wyrazie był manierystyczny, czego przykładem może być ratusz w Gdańsku.

XVI wiek był świadkiem powstania portretu malowanego, a etapy jego rozwoju można śledzić w galerii portretów biskupich w krużgankach kościoła Franciszkanów w Krakowie. Pierwsze portrety, jak Biskupa Piotra Tomickiego pędzla Stanisława Samostrzelnika przypominają jeszcze gotycki schemat przedstawiania portretów biskupów. W drugiej połowie XVI wieku w tłach obrazów pojawiają się próby pokazania głębi, a graficzny opis portretowanego zamienia postaci w światłocieniowo modelowaną bryłę. Przykładem może tu być portret Biskupa Franciszka Krasińskiego. Coraz wyraźniej występuje w nich chęć poprawnego oddania podobieństwa twarzy, a równocześnie pozostaje dawna cecha do podkreślania atrybutów dostojeństwa np. bogactwo szat czy insygnia władcze. Malarz nadworny Stefana Batorego – Marcin Kober stworzył w portrecie tego króla typ świeckiego dostojnika w polskim stroju. Poprawny modelunek Kobera uległ u jego następców malujących portrety świeckie graficznemu spłaszczeniu. Zrodził się w ten sposób pełnopostaciowy portret sarmacki, a w drugiej połowie XVI wieku tzw. portret trumienny.

Podobne wypracowania: