Bądź na bieżąco - RSS

Barokowa rzeźba polska

Kategoria: Historia sztuki   |   Dodano: 6 lipca 2012   |   Liczba słów: 424
Barokowa rzeźba polska

W pierwszej połowie XVII wieku w barokowej rzeźbie polskiej dominuje rzeźba kamienna, w drugiej połowie XVII w. – rzeźby stiukowe (np. dekoracje gipsowe), w wieku XVIII dominują rzeźby drewniane. W pierwszej połowie XVIII w. Najpopularniejszy był, obok tradycyjnych nagrobków z leżącą postacią zmarłego, nowy typ nagrobka, bardziej architektoniczny, z umieszczanym w owalnej wnęce portretowym popiersiem zmarłego np. nagrobki biskupów na Wawelu. Obok środowiska rzeźbiarzy krakowskich, wykształciło się o wiele prężniej działające środowisko warszawskie. Za ich sprawą powstaje wolnostojąca kolumna Zygmunta III, zaprojektowana przez włoskiego architekta Konstantego Centallę, postać króla modelował także Włoch Clemente Molli, a odlał ją w brązie Polak – Daniel Tym. W drugiej połowie wieku XVII dużym powodzeniem zaczęła cieszyć się rzeźba dekoracyjna, w wraz z nią sztukatorstwo, a przodowali w tym Włosi. Naczelne miejsce na terenie małopolski miał Jan Chrzciciel Falconi – twórca wspaniałych i bogatych stiuków, powtarzających się girland i kartuszy – ozdobne obramowania karbów czy płaskorzeźb (miały kształty owalne, były podtrzymywane przez zwierzęta lub ptaki). Jego dziełem jest dekoracja kościoła Św. Piotra i Pawła w Krakowie. W drugiej połowie XVII wieku zaczęto wykuwać w stiukach całe sceny np. w kościele Św. Piotra i Pawła w Wilnie, a także w Wilanowie. Ich twórcą był gdańszczanin Andrzej Schluter. Obok niego najwybitniejszym przedstawicielem później plastyki barokowej był Baltazar Fontana, którego rzeźby w swoim wyrazie smukłe, lekkie, gwałtownie poruszone, cechuje niewątpliwie patos, za sprawą wpływów sztuki Berniniego. Jego zespoły postaci były wspaniale rozwiązane perspektywicznie. Z nazwiskiem Fontana wiąże się wystrój takich kościołów krakowskich jak: Św. Anny, Św. Andrzeja i kaplicy Św. Jacka u dominikanów. Fontana przebywał krótko w Polsce, lecz zyskał wielu naśladowców m.in. Antoni Fronckiewicz, Piotr Kornecki, Franciszek Kozicki.

Okres baroku w Polsce charakteryzuje się tym, że:
- rzeźby stają się, w przenośni, bardziej ruchliwe,
- nienaturalnie upozowane,
- wiotkie.

Głównym materiałem rzeźbiarskim staje się drewno. Jedno z ważniejszych miejsc zajmował wówczas warsztat snycerski kierowany przez Jana Jerzego Plerscha. Stamtąd wyszły znane po dzień dzisiejszy ambony warszawskich kościołów wizytek, dominikanów i augustianów. Pod wyraźnym wpływem ośrodka krakowskiego i ośrodka warszawskiego rozwijała się plastyka lwowska. Stworzyli własny styl o bardzo wysokim poziomie. Tworzyli wyłącznie rzeźby religijne o wykwintnej elegancji, które pod względem wyrazu zbliżają się do późnobarokowych rzeźb hiszpańskich. Tworzyli bardzo często tzw. figuralne rzeźby ołtarzowe np. Wolański, Starzewski czy Antoni Osiński. Charakterystyczne cechy:
- pełne wdzięku ukazywanie twarzy,
- żywe gesty, gracja ruchów i teatralność gestów czy nawet samej pozy.
Trzeba także wspomnieć o rzeźbie wielkopolskiej – występują założenia stiukowo – ornamentalne, co odnosi się do dekoracji.
Pompeo Ferrari – na terenie Wielkopolski tworzył zespoły rzeźbiarsko – architektoniczne np. kościół w Lesznie czy wnętrze kościoła farnego w Poznaniu.

Podobne wypracowania: