Bądź na bieżąco - RSS

Architektura romańska we Włoszech

Kategoria: Historia sztuki   |   Dodano: 11 maja 2011   |   Liczba słów: 291

Wczesnochrześcijańska bazylika kolumnowa, bez transeptu i masywu zachodniego jest wzorem dla wczesnoromańskich kościołów Italii. Cechy:
- jedna lub trzy absydy od wschodu,
- prosta ściana zachodnia; cegła lub kamień łamany,
- dzwonnica wolno stojąca; cienkie mury,
- rząd arkadek pod gzymsem.

W okresie rozwiniętego romanizmu pojawiają się formy zróżnicowane:
- drewniane stropy, dwukondygnacyjny podział wnętrza nawy głównej,
- podział na przęsła, przemienność podpór; kościoły sklepione żebrowo z emporami, ale często bez okien w nawie głównej (Mediolan, S. Ambrogio),
- fasady płaskie z portalami baldachimowymi, oknami, fryzami rzeźbiarskimi, galeryjkami arkadowymi (kościół S.Michelle, Pawia),
- obszerne krypty, wieża na skrzyżowaniu naw.

Budowle centralne jako kościoły lub baptysteria należące do zespołów katedralnych:
- ośmioboczne, okrągłe, czasem czteropodporowe,
- z emporami, obejściem i podwyższoną częścią centralną.
Przeważają bazyliki kolumnowe, trójnawowe zwykle bez transeptu i bez empor, kryte stropem:
- krypta otwarta na nawę główną, bezwieżowa fasada odpowiadająca przekrojowi bazyliki,
- we wczesnym okresie kamień łamany lub mur z drobnych ciosów, później mur z dużych ciosów i bogata dekoracja zewnętrzna; wolno stojąca dzwonnica, kolumny monolityczne,
- wieże na skrzyżowaniach naw, obejścia prezbiterium, założenia dwuchórowe, transepty, galerie niszowe.

W Marche i Abruzji występują kościoły halowe oraz bazyliki kolebkowo sklepione kolumnowe, z kopułą na skrzyżowaniu naw (katedra S. Ciriaco, Ancona).
Południowe Włochy (Apulia) – prowincja podbita przez Normanów. Grupa kościołów wykazuje wpływy normandzkie (np. bazylika S. Ńicola w Barii).

Bazyliki kolumnowe o wyciągniętych w górę wnętrzach, stropowe:
- transept przechodzący, trzy wysokie absydy, przemienność podpór,
- szerokie o półkolistych łukach, arkady międzynawowe, nad nimi empory.

Sycylia, Kampania, Kalabria - po wyparciu Arabów, osiadłych na Sycylii, Normanowie stworzyli w budownictwie eklektycznym styl arabsko-bizantyjsko-romański (np. kościół S. Kataldo w Palermo):
- kubiczne formy, 1-5 półkolistych kopuł (wpływy arabskie),
- ostrołukowe okna.
Głównymi budowlami są sycylijskie katedry w Palermo, Cefalu, Montreale.

Bazyliki kolumnowe:
- arkady ostrołukowe, brak empor, płaski strop, transept i chór podwyższone,
- grupy wież, fasady z dwiema wieżami,
- bogata dekoracja: fryzy ostrołukowe, kolorowe marmury, mozaiki (bizantyjskie), posadzki (arabskie).

Podobne wypracowania: