Bądź na bieżąco - RSS

Architektura baroku w Polsce

Kategoria: Historia sztuki   |   Dodano: 13 czerwca 2013   |   Liczba słów: 383
Architektura baroku w Polsce

Polski barok dzielimy na trzy podstawowe okresy: pierwszy (przełom XVI i XVII wieku, czyli panowanie Wazów), drugi (od wojen szwedzkich do panowania Augusta II Sasa), trzeci (rządy Sasów). W całej Polsce w ówczesnym czasie powstają liczne dworki szlacheckie i kościoły, które są prowincjonalną wersją baroku. Po wojnach szwedzkich w Warszawie mamy do czynienia ze świadomymi założeniami urbanistycznymi. Kierunek rozwoju miasta został wytyczony na południe przez Krakowskie Przedmieście i Aleje Ujazdowskie prowadzące poza Warszawę do Natolina i Mokotowa. Na wyglądzie ówczesnych miast przede wszystkim Warszawy zaważyła w dużej części sieć ogrodów i parków. I tak w Polsce spotykamy dwa typy architektury ogrodowej. Pierwszy to park francuski, geometryczny, rozplanowany symetrycznie z wypielęgnowaną zielenią. Drugi park angielski – krajobrazowy, sprawiający wrażenie swobodnego gospodarowania przyrody, bez jakiejkolwiek ingerencji człowieka. W Polsce pierwsze budowle barokowe powstają już w 1580 roku, lecz pełny rozkwit architektury barokowej przypada na lata 1601 – 1602. pierwszymi zwiastunami architektury barokowej byli jezuici, ich klasztory, kościoły powstawały we wszystkich większych miastach Polski. Naśladując wczesne cechy baroku włoskiego, architekci polscy przenieśli wszelkie założenia architektoniczne na grunt polski. Architekturę jezuicką reprezentują np. kościoły w Lublinie i Poznaniu, którymi zajmował się Bernardoni, a także kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie. Kościół krakowski od wzorów włoskich, czyli kościół Andrea della Valle, różnią jedynie sklepienia bocznych kaplic, rzymskie niewielkie kopułki zastąpiono tu sklepieniem krzyżowym o bogatej ornamentyce. W niedługim czasie ten preferowany przez kościół jezuicki wzór zaczęły naśladować inne zakony. Przykładem może być tu fasada kościoła dominikańskiego w Warszawie budowana w latach 1612 – 1638. Jednak pierwszą pracą architektoniczną na większą skalę była budowa Zamku Królewskiego w Warszawie (na planie pięcioboku). W tym samym okresie powstaje również rezydencja w Ujazdowie. Prace architektoniczne przy oby zamkach prowadzi włoski architekt Jan Trevano. Barok to także okres, gdzie powstają liczne pałace magnackie np. Koniecpolskich, Ossolińskich, Kazanowskich czy Oniłowiczów, zniszczone po potopie szwedzkim, o charakterystyce podobnej do zamku królewskiego. Występowały również zamki o charakterze warownym np. w Krzysztoporze czy Podchorcach.

Przedstawiciele architektury barokowej:
Tylman z Gameren – holender, w r. 1685 przybył do Polski, przebudowywał pałac Branickich, pałac Krasińskich, pałac w Puławach.
Pompeo Ferrari – budował i rzeźbił na terenie Wielkopolski, budował i przebudowywał kościoły w Owrzycku, Osiczynie. W tym okresie zostają sprowadzeni do Polski również architekci drezdeńscy: Mateusz Daniel Poppelmann z synem Karolem i Fryderykiem, Krzysztof Naumann oraz Krzysztof Kneffl.

Podobne wypracowania: